Mauzoleum w Halikarnasie

Budowla ta wyprzedziła swoją epokę i trwale wpłynęła na obyczaje. Jest ona związana z grecką sztuką i urbanistyką IV wieku p.n.e.

Półwysep Anatolisjki, na którym owo mauzoleum powstało, od tysięcy lat jest miejscem spotkań kultury europejskiej z kulturami Azji. W czasach historycznych z zachodu przybywali tam Grecy, a od wschodu – m. in. Persowie. Szczególnie wielu Azjatów przybyło tu po upadku powstania jońskiego. Za panowania Achemenidów ogromne państwo perskie wchłaniało coraz to nowsze zdobycze. Jedną z nich stała się Karia w południowo – zachodniej części Półwyspu. W znacznej mierze była ona zamieszkiwana przez Greków.

Stolicą był tu Halikarnas, zaś najsłynniejszą budowlą tego miasta był grobowiec Mauzolosa. W budowli tej połączono cechy sztuki grackiej i wschodniej. Budowla znajdująca się na cokole łączyła elementy świątyni greckiej, dach jej natomiast nawiązywał do egipskich piramid. Dla greckich artystów zaprojektowanie ogromnego grobowca dla władcy było wówczas zupełną nowością. Dopiero w czasach hellenistycznych tego typu budowle stały się bardziej powszechne.

Budowlę tę zaprojektowali architekci Satyros i Pyteos. Budowe grobowca rozpoczęto jeszcze za życia władcy – podobnie czyniono w Egipcie i w Persji. Pod budowlą wzniesiono potężne fundamenty. Miały one strzec grobowiec przed zawaleniem. Najniższą, naziemną część mauzoleum stanowił potężny cokół. Posiadał on plan prostokąta, którego obwód szacuje się na około 125 metrów. Na cokole znajdowała się główna część budowli. Jej konstrukcja była wzorowana na jońskiej świątyni. W centrum zaplanowano duże pomieszczenie, natomiast dookolnie obiegała ją kolumnada jońska. Na kolumnach wspierało się belkowanie, a na nim potężny dach w kształcie ostrosłupa, czym przypominał on egipskie piramidy. Na szczycie ustawiono potężną marmurową rzeźbę. Była to kwadryga, wykonana przez Pyteosa.

Było to pierwsze mauzoleum wzniesione przez Greków. W późniejszych czasach hellenistycznych częściej wznoszono monumentalne grobowce dla władców. Najsłynniejszy z nich – jak do tej pory nie odkryty – był przeznaczony dla Aleksandra Macedońskiego. Podobne mauzolea budowali sobie kolejni władcy hellenistyczni. Do pewnego stopnia wzorowali się na nich później architekci monumentalnych grobowców dla rzymskich cesarzy. Po tysiącach lat nazwa grobowca pochodzącego od imienia słynnego satrapy nabrała już znacznie szerszego znaczenia.

Fot. en.wikipedia.org

Jedna myśl na temat “Mauzoleum w Halikarnasie

  • 30 listopada 2018 o 12:09
    Permalink

    Fajne forum, z wieloma ciekawymi wątkami. Na pewno wrócę tu jeszcze nieraz.

Komentarze są wyłączone.